Rocznica śp. Ireny Skhirtladze
W dniu kanonizacji męczenników katyńskich, tj. 16 września 2025 r., na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach odprawiono panichidę przy grobie śp. Ireny Skhirtladze, ps. „Irka” – łączniczki i sanitariuszki Powstania Warszawskiego. Nabożeństwo celebrował ks. prot. dr Andrzej Lewczak, dyrektor Centrum Kultury Prawosławnej w Warszawie.
W modlitwie uczestniczyli m.in. Dawid Kurtanidze – I radca i kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady Gruzji w Polsce – oraz prezes diaspory gruzińskiej Tornike Tsirekidze.
W słowie skierowanym do uczestników nabożeństwa ks. Lewczak podkreślił znaczenie tego dnia w niezwykłej historii rodziny Skhirtladze, przywołując m.in. pamięć ojca Ireny – kpt. pil. Arkadiusza Skhirtladze, urodzonego 26 stycznia 1902 r. Od stycznia 1930 r. pełnił on służbę jako oficer kontraktowy w 62. Eskadrze Liniowej; w latach 1931–1933 dowodził 54. Eskadrą Liniową, a w latach 1933–1935 – 55. Eskadrą Liniową. Od stycznia 1935 r. służył w 56. Eskadrze Obserwacyjnej jako dowódca plutonu, a od 1937 r. był kierownikiem wydziału w Dziale Nauk CWL-1 w Dęblinie.
Został ranny 2 września 1939 r. podczas nalotu na lotnisko w Dęblinie. Po kilku dniach opuścił szpital i został ewakuowany na wschód. Aresztowany w okolicach Brześcia przez NKWD, trafił do obozu w Kozielsku i został zamordowany w 1940 r. w Katyniu.
Córka kpt. Arkadiusza, Irena Skhirtladze, urodziła się 7 kwietnia 1928 r. we Lwowie. W czasie Powstania Warszawskiego, mając 16 lat, dołączyła do zgrupowania „Radosław” – batalion „Parasol”. Razem z oddziałem przeszła cały szlak bojowy: od warszawskiej Woli, przez Stare Miasto, aż do Śródmieścia i Górnego Czerniakowa.
W dniu 14 września 1944 r., podczas próby ratowania rannego dowódcy – plut. pchor. „Lutego” (Wacława Dunin-Karwickiego) – została zastrzelona na barykadach przy ul. Ludnej. Po wojnie jej ciało zostało ekshumowane i pochowane w kwaterze żołnierzy, łączniczek i sanitariuszek batalionu AK „Parasol” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kolumna 185, miejsce 49).
Irena Skhirtladze została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Walecznych za wyjątkową odwagę i poświęcenie na polu bitwy.
